Onderschat waarde vrijwilligerswerk niet

Nederland is het vrijwilligersland bij uitstek. Terecht roemen we hun verdiensten voor de samenleving. Vrijwilligers zijn wat het CDA betreft het cement van onze maatschappij. Maar niet alleen hun werk is geweldig. Ook voor de mensen die het vrijwilligerswerk uitvoeren is het bijzonder betekenisvol.

We spreken met hoofd vrijwilligersbeleid Christine Linzel van de Zonnebloem. De Zonnebloem zet zich in voor mensen met een lichamelijke beperking en is één van de grootste vrijwilligersorganisaties van Nederland. Veel mensen denken bij de Zonnebloem aan het gelijknamige vakantieschip, aan reisjes voor mensen voor wie het onmogelijk is op een andere manier er even tussenuit te kunnen. Maar de Zonnebloem doet veel meer dan dat. Christine Linzel: ‘We organiseren tal van activiteiten. Van op bezoek gaan, een kopje koffie drinken tot grotere dagjes uit en vakanties. Want de mogelijkheden voor mensen met een lichamelijke beperking zijn beperkt.’

Waardevol
Het Zonnebloemwerk gebeurt vooral door lokale afdelingen. In de buurt dus. ‘Dat werk is minder zichtbaar, maar het is bijzonder dankbaar en waardevol werk’, vertelt Christine Linzel. ‘We doen dat met enorm veel vrijwillige krachten. In totaal zijn het er maar liefst 39.000. Samen bereiken die vrijwilligers jaarlijks 117.000 deelnemers. Bedenk ook dat elk jaar zo’n 400.000 mensen onze werkzaamheden financieel mogelijk maken.’

Ogen en oren
‘Voor ons zijn onze vrijwilligers echt cruciaal’, vervolgt Christine Linzel. ‘Zij zijn goud waard, vooral voor die mensen die vanwege hun lichamelijke beperking de deur bijna niet uit komen. Ze komen langs voor een kopje koffie of om samen wat leuks te gaan doen. Een eindje wandelen, winkelen, hele gewone dingen. Ze doorbreken de stilte.’ Volgens het hoofd vrijwilligersbeleid van de Zonnebloem zijn de Zonnebloemvrijwilligers ook van groot belang voor de Nederlandse samenleving als geheel. ‘Ze komen bij veel mensen achter de voordeur. Vooral ook bij mensen uit lagere sociale klassen, die niet zo gauw uit zichzelf contact zoeken. En kunnen dus signaleren of zij bepaalde hulp nodig hebben. Zij vormen de toegang tot een sociaal netwerk van informele zorg en welzijn. Ze zijn de ogen en oren van onze samenleving.’

Jonge vrijwilligers
De groep Zonnebloemvrijwilligers is divers, maar Christine Linzel ziet wel dat de gemiddelde leeftijd toeneemt. ‘Onze vrijwilligers zijn enorm trouw. Veel van hen doen dit werk wel twintig of dertig jaar. De meesten zijn vrouw, circa 85 procent. Qua opleidingsniveau is het heel divers, maar veel van hen zijn lager of middelbaar opgeleid.’ Jonge vrijwilligers zijn er zeker ook, maar die groep zou wat haar betreft wat groter mogen worden. ‘Een van de effecten van de WMO is dat ook steeds meer jongeren van onze diensten gebruik willen maken. Zij worden daarbij het liefst aan leeftijdgenoten gekoppeld. Jonge vrijwilligers zijn dus van harte welkom.’

Iedereen kan helpen
Hoe vind je nieuwe vrijwilligers? ‘Veel mensen willen toch het liefst gevraagd worden’, vertelt Christine Linzel. ‘We zijn heel decentraal georganiseerd. Via ‘mond-tot-mondreclame’ zie je de beste resultaten. Gewoon een vrijwilliger die op een ander afstapt. Dan kun je ook direct koudwatervrees wegnemen. Sommige mensen willen best een keer meehelpen, maar zijn bang dat ze er meteen aan vastzitten, of ze zijn bang dat ze onvoldoende kennis hebben om het werk te kunnen doen. In een laagdrempelig gesprek kunnen we dan aangeven dat bij ons echt iedereen mee kan helpen, dat we ontzettend blij zijn met iedere vrijwilliger. We vinden het belangrijk om samen met de vrijwilliger na te gaan wat hij of zij zelf wil en kan. Want dat blijkt een goede manier van werken. We zijn een grote organisatie en er is zoveel te doen. Dus is er voor ieder wel iets van zijn of haar gading bij.’

Optelsom
Volgens Christine Linzel is het werk van de Zonnebloem goed voor de deelnemers, de vrijwilligers zelf en voor de samenleving in zijn geheel. Een optelsom dus. ‘Bij ons werk geldt dat één plus één drie is. In de eerste plaats zijn onze activiteiten en initiatieven belangrijk voor de 117.000 deelnemers. Maar je moet ook het belang voor onze vrijwilligers niet onderschatten. Zij beleven er vaak veel plezier aan en het geeft hen veel voldoening. En ook de samenleving profiteert. Zo komt bij onze doelgroep eenzaamheid veel voor. Ons werk zorgt ervoor dat mensen minder vaak een beroep doen op de eerstelijns gezondheidszorg. Aan de andere kant weten we uit onderzoek dat mensen die vrijwilligerswerk uitvoeren minder last hebben van depressies, altruïstischer zijn en vaak ook gezonder. Bedenk je hoe goed het voor een samenleving is als je mensen dus op jonge leeftijd in aanraking brengt met vrijwilligerswerk. Ze doen nuttige dingen voor een ander, maar ze ontwikkelen zich ook zelf als persoon op een prachtige manier.’

Plaats een reactie